Savunma Sanayii Sektöründe Vergi Resim Harç İstisnası Uygulaması

Bizden Haberler

Savunma Sanayii Sektöründe Vergi Resim Harç İstisnası Uygulaması

Savunma Sanayii Sektöründe Vergi Resim Harç İstisnası Uygulaması

Bilindiği gibi 05 Aralık 2008 tarih ve 27075 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak “İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında 2008/6 Nolu Tebliğ” 23/12/1999 tarihli ve 99/13812 sayılı Kararname eki Karara istinaden ihracatı arttırmak, ihraç ürünlerine uluslararası piyasalarda rekabet gücü kazandırmak ve ihraç pazarlarını geliştirmek amacıyla yürürlüğe girmiştir.

 

Söz konusu tebliğin kapsamını incelediğimizde;

 

  • İhracat, ihracat sayılan satış ve teslimler, döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler ile transit ticaretin finansmanında kullanılmak kaydıyla bankalarca kullandırılan her türlü sevk öncesi ve sevk sonrası krediler (Türk Eximbankın fon temini işlemleri, bu banka tarafından aracı bankalar vasıtasıyla kullandırılan krediler ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Türk Eximbanka açılan kısa vadeli senet reeskont kredileri ile Türk Parası Kıymetini Koruma hakkındaki mevzuat uyarınca ihracat taahhüdüne bağlı olarak kullandırılan altın kredileri dahil) ve firmaların sağladıkları prefinansmanlar ile bunların geri ödenmesi
  • İhracatla ilgili işlem yapan bankaların (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil), faktoring şirketlerinin, sigorta şirketlerinin, noterlerin ve diğer kuruluşların ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerle ilgili olarak yapmış oldukları bütün hizmet ve muameleler (Türk Eximbankın ihracat kredi sigortası/garantisi ile ilgili işlemleri dahil) dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar ve kambiyo işlemleri
  • Dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ithalat ve/veya yurt içi alımlar ile ilgili işlemler ve bunların finansmanı amacıyla kullanılan krediler
  • İhracat karşılığı yapılacak her türlü ödemeler, ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler, döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler ile transit ticaretle ilgili işlemler ve bu işlemler sebebiyle düzenlenen kağıtlar

 

- 13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergisi Kanunu ile ihdas edilen Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinden,

- 1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ile ihdas edilen Damga Vergisinden

- 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınan harçlar

- Diğer kanunlarda yer alan vergi, resim ve harçlar ile 12/9/1960 tarihli ve

- 80 sayılı Kanuna göre alınan hal rüsumundan müstesnadır.

 

Tebliğin 5 ve 6. maddesinde belgeli ve belgesiz işlemler olarak uygulamada, ayırıma gidilmiş ve savunma sanayii sektörü için 6/3-b maddesinde gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Söz konusu madde incelendiğinde;

  • Savunma Sanayii Müsteşarlığınca onaylanan savunma sanayii projelerini üstlenmiş yerli imalatçı firmalarınüreterek yapacakları satış ve teslimleri,
  • Savunma Sanayii Müsteşarlığınca savunma sanayii açısından önem arz ettiği belirtilen savunma araç ve gereçlerini üreten yerli imalatçı firmaların, ülkenin savunması ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına üreterek yapacakları satış ve teslimleri
  • Bu bendin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen firmalara, yerli imalatçı firmaların üreterek yapacakları satış ve teslimleri

 

Vergi Resim Harç İstisna Belgesinin Hazırlanması

2008/6 no'lu Tebliğ; Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından çıkarılmış olup, Vergi Resim Harç İstisna Belgelerinin hazırlanması görevi, Müsteşarlığa ait iken, Müsteşarlığın kaldırılması, görev ve yetkilerinin Ekonomi Bakanlığı’na devredilmesi ile birlikte belgenin hazırlanması Bakanlık tarafından yapılmaktadır.

 

1) Savunma Sanayii Müsteşarlığınca onaylanan savunma sanayii projelerini üstlenmiş yerli imalatçı firmaların üreterek yapacakları satış ve teslimleri

 

Savunma Sanayi Müsteşarlığı tarafından yapılacak olan alımlarda tebliğin 6\3-b-1 kapsamında belge talebi yapılması gerekmektedir. Vergi Resim Harç İstisnasından faydalanılabilmesi için Savunma Sanayi Müsteşarlığı ile doğrudan imzalanacak sözleşmelere ilişkin tahakkuk edecek damga vergisi ve harçlardan istisna olabilmek için sözleme imza tarihinden önce Ekonomi Bakanlığı’ndan belge alınmış olması gerekmektedir. Belge talebi öncelikle Savunma Sanayi Müsteşarlığına proje kapsamında imzalanacak sözleşmenin 2008/6 nolu tebliğe uygun olduğunu gösterir uygunluk yazısının talep edilmesi ile başlamaktadır. Yapılan talep sonucunda Müsteşarlık proje ve firma bilgilerini içeren uygunluk yazısını hazırlayarak Ekonomi Bakanlığı’nın ilgili birimine gönderecektir. İhale makamından uygunluk yazısının talebini müteakip, Ekonomi Bakanlığı Genel Evrak bölümüne Tebliğin EK:1’in de belirtilen evraklarla başvuru yapılarak belge talebi tamamlanır. Ekonomi Bakanlığı kıymetli evrak niteliğindeki Vergi Resim Harç İstisna Belgesini hazırlayarak tarafımıza yetki belgesi ibraz ederek veya posta ile göndermek suretiyle teslim eder.

 

2) Savunma Sanayii Müsteşarlığınca savunma sanayii açısından önem arz ettiği belirtilen savunma araç ve gereçlerini üreten yerli imalatçı firmaların, ülkenin savunması ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına üreterek yapacakları satış ve teslimleri

 

Savunma Sanayi kurumlarından (Askeri Kurumlar örneğin Hava Lojistik Komutanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı) herhangi birine yapılacak olan teslimlerde “savunma sanayi açısından önem arz ettiği”Savunma Sanayi Müsteşarlığı tarafından onaylanırsa söz konusu teslim kapsamında Vergi Resim Harç İstisna Belgesi alınabilmektedir. Bu kapsamda belge başvuru sürecinde sadece Savunma Sanayi Müsteşarlığı başvurusu aşamasında Tebliğin 6\3-b-2 maddesi kapsamında talepte bulunulması gerekmektedir.

 

Bu bendin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen firmalara, yerli imalatçı firmaların üreterek yapacakları satış ve teslimleri

 

2008/6 nolu Tebliğin 6\3-b 1 ve 2 bentleri kapsamında belge almış yerli imalatçı firmalar söz konusu projeler kapsamında Vergi Resim Harç İstisna Belgesi almış olmaları kaydıyla alt yüklenicileri ile yapacakları sözleşmeler kapsamında doğacak vergi resim ve harçtan istisna olabilmeleri için belge başvurusu yapabileceklerdir. Belge başvurusu için gerekli olan uygunluk belgesi başvurusunu ihale makamı, Savunma Sanayi Müsteşarlığı veya tebliğin 6\3-b-1-2 numaralı bentler kapsamında belge almış ana yüklenici firmaya yapabilmektedir. İhale makamı ve ana yüklenici firmalardan talep edilen uygunluk yazıları alt yüklenici tarafından alınarak başvuru eki yapılabilirken, Savunma Sanayi Müsteşarlığı’na yapılacak olan uygunluk belge taleplerinde Müsteşarlık uygunluk yazısını doğrudan Ekonomi Bakanlığı’na iletmektedir.

 

İstisnanın Uygulanması ve Belgeye İşlenmesi

 

2008/6 nolu Tebliğin 6\3-b bendi kapsamında temin ettiğimiz belgelere hangi kurum istisna uygulamış ise belgeye kaydederek onaylaması gerekmektedir. Belge ekinde yer alan istisna sayfasının dolması durumunda alonja kaydedilerek belgeye eklenebilmektedir. Belgeye istisna işleyecek kişilere örnek verecek olursak; sözleşme damga vergisi, ihaleyi yapan kurum tarafından işlenecek (Savunma Sanayi Müsteşarlığı, ihale makamı Hava Kuvvetleri Lojistik Komutanlığı gibi veya ana yüklenici olabilir.) BSMV istisnasından yararlandıysak, ilgili banka tarafından, noterlerde damga ve harçlarda istisnadan faydalandıysak, ilgili noter tarafından istisnalar belgeye işlenmek durumundadır.

 

Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulaması Hakkında 2 No’lu Tebliğin 5. bendinde yer alan “Damga Vergisi ve Harç istisnasını uygulayarak işlem yapan kuruluşlar ile iş yaptıran kamu kurum ve kuruluşlarınca, bu işlere ilişkin olarak düzenlenen kağıt ve yapılan işlemlerle ilgili olup, istisna uygulaması sebebiyle ilgililerine ödettirilmeyen veya ödeme sırasında tevkif edilmeyen damga vergileri ile alınmayan harca ilişkin olarak, işlemin yapıldığı veya vergiye konu kağıdın düzenlendiği tarihi takip eden 30 gün içinde EK-1’de yer alan Damga Vergisi ve Harç İstisnasından Yararlananlara Ait Bildirim Formunu doldurarak, adına işlem yapılan ihracatçı veya yüklenici kuruluşların gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı bulundukları vergi dairesine bildirilecektir. Bu bildirime, döviz kazandırıcı faaliyetlerle ilgili olarak düzenlenen Vergi Resim Harç İstisnası Belgesi ya da Dahilde İşleme İzin Belgesinin bir örneği de eklenecektir.” denilmektedir. Söz konusu tebliğ kapsamında vergiye konu kağıdın düzenlendiği tarihi takip eden 30 gün içinde bağlı bulunulan vergi dairesine bildirilmesi gerekmektedir.

 

Vergi Resim Harç İstisna Belgesi Revize İşlemleri

 

İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında 2008/6 Nolu Tebliğ kapsamında düzenlenen belgelerde belgenin geçerlilik süresi ve tutarı bulunmaktadır. Süre bitiş tarihi şeklinde olabileceği gibi, ay şeklinde de belirtilmiş olabilir. Ay şeklinde belirtilmiş ise belge tarihi başlangıç tarihi olarak kabul edilir ve belirtilen ay sayısı ilave edilerek son güne ulaşılabilir. Örneğin 15/03/2015 tarihli bir belgeye 6 ay süre verilmiş ise bitiş tarihi 15/09/2015 olacaktır. Belgede süre olabileceği gibi yapılacak işin tutarı da belgede belirtilmiştir.

 

Proje kapsamında verilen süre ve tutarda ihale makamı ile sözleşme revize edildiğinde Vergi Resim Harç İstisna Belgesinde gerekli revize işlemlerinin yapılması gerekmektedir. Tutar artışı sebebiyle imzalanacak ek sözleşmeden damga vergisi doğmaması açısından sözleşme imzasından önce belge revizesinin yapılması gerekmektedir. Aynı şekilde belge bitiş tarihinden sonra yapılacak işlemlerde, belge süresinin bitmiş olması sebebiyle istisnadan faydalanılmaz. O nedenle projenin uzaması durumunda süre revizesinin mutlaka yapılması gerekmektedir.

 

Tutar ve süre revizelerinde ihale makamından süre ve tutara ilişkin değişikliğin uygunluğu hususunda yazı alınarak, belge aslı ile Ekonomi Bakanlığı’na başvuru yapılarak gerekli değişiklik yapılabilmektedir. Süre revize belge bitiş tarihinden itibaren 3 aydır.

 

Vergi Resim Harç İstisna Belgesi Kapatma İşlemleri

 

Vergi Resim Harç İstisna Belgesinin ihale makamı onayı ile Ekonomi Bakanlığı tarafından verilmekte iken belge Kapatma İşlemleri Merkez Bankası’nca yapılmaktadır.

 

VRHİB Ekonomi Bakanlığı’nca düzenlendiğinde bir nüshası da firma adresine göre yetkili TCMB şubesine gönderilmektedir. TCMB şubesince her bir belge için dosya açılarak işlemler bu dosya üzerinden takip edilir. 2001/1 sayılı Tebliğin 6.maddesinin j,k,l,m,n,o,p,r,s,t ve u fıkralarına göre sadece vergi, resim ve harç istisnasından yararlanmak amacı ile düzenlenen VRHİB ile önceki Tebliğlere göre yukarıdaki fıkralarda belirtilen aynı faaliyet nev’ilerine göre düzenlenen belgelerin taahhüt hesapları belge süresi sona erdikten sonra en geç 3 ay içinde firmaca belirlenecek bir banka aracılığı ile ilgili TCMB Şubesine yapılacak başvuruya istinaden bu şubece kapatılır.

 

Belge kapatma başvurusunda gerekli evraklar;

 

  • VRHİB aslı
  • Teslim veya satış faturası (istihkak raporu ile birlikte)
  • DAB firma nüshası (İhale Sahibi Savunma Sanayii Müsteşarlığınca hakediş bedelinin TRL ya da gelir ortaklığı senetleri ile ödenmiş olması sebebiyle DAB ibraz edilemiyorsa, ihale mercinin bu hususu belirten yazısı.)
  • Onaylı DAB Listesi
  • İhale makamından işin eksiksiz tamamlandığı, uygulanan istisnalar, işin bedeli ve tüm ödemelerin yapıldığını gösterir onay yazısı.
  • Fatura asılları.
  • Onaylı Fatura Listesi
  • Onaylı Kredi Listesi
  • Merkez Bankasına firma olarak başvuru yapamayacağımız için herhangi bir ticari banka şubesinden onaylı Merkez Bankasına başvuru dilekçesi alarak, diğer evrakları bu dilekçenin eki yaparak başvurumuzu yapabiliriz.

 

VRHİB kapsamında kredi kullanılmış ise: Belge kapsamında kredi kullanılmış ise kredilere ve kredi ile ilgili işlemlere uygulanan istisnaların müeyyide uygulanmadan kapatılabilmesi için belgede taahhüt edilen döviz kazandırıcı faaliyetlerin yerine getirilmesi esastır. Kullanılan kredilerin, belge süresi içinde ulaştığı en yüksek seviyesi hesaplanırken döviz olarak kullanılan döviz kredilerinin ayrı hesaplanması gerekmektedir. Döviz olarak kullanılan döviz kredilerinin ulaştığı en yüksek riski oluşturan ve bulunan tutara 1/3 fazlasının ilave edilmesi suretiyle döviz kredisine ilişkin ihracat taahhüdünün hesaplanması gerekmektedir. Belge kapsamında kullandırılan kredinin en yüksek seviyeye ulaştığı tutara faiz ve komisyonlar ilave edilerek bulunacak kredi taahhüt tutarı belgedeki ihracat taahhüdünün altında kalıyorsa, kredi taahhüt tutarının gerçekleşmesi yanında kredi işlemleri dışında vergi, resim ve harç istisnasından yararlanılmış ise belge ihracat taahhüdü ile kredi taahhüdü arasındaki farkın en az %10'unun da krediye ilave edilerek bulunacak tutar kadar belge kapsamında döviz geliri elde edildiğinin tevsik edilmesi gerekmektedir. Kredi dışı işlemlere uygulanan istisna tutarı yukarıda bahsedilen söz konusu % 10 ilave döviz gelirini aşması halinde, en az istisna tutarında ilave döviz geliri elde edildiğinin tevsik edilmesi gerekmektedir. Ancak belge üzerinde kredi dışı işlemlere istisna uygulandığına ilişkin herhangi bir kayıt yok ise kredi dışı işlemlere istisna uygulanmadığı konusunda firmadan yazılı beyan alınması gerekmektedir. Bu şekilde tespit edilen kredi taahhüdü ile gerçekleşen tutar karşılaştırılır ve gerçekleşme durumu bu orana göre tespit edilir. Kullanılan kredilerin tutarı anapara olarak belgeyi aşması mümkün olmamasına rağmen faiz ve komisyonların ilavesi ile belge taahhüdünü aşabilir. Bu durumda belge taahhüdü belgede kayıtlı tutar değil kredi anaparasına ilave edilen faiz ve komisyonlar toplamıdır. Dolayısıyla gerçekleşme durumu buna göre hesaplanır.

 

Değerlendirmeyi yapan TCMB şubeleri gerçekleşme durumunu firma nüshasından çekilmiş belge fotokopisini de eklemek suretiyle bir yazı ile Ekonomi Bakanlığı’na bildirirler. Söz konusu yazıda gerçekleşme durumu aşağıdaki başlıklar dahilinde bildirilir.

 

  • - Firma unvanı:
  • - Belge tarih, sayısı:
  • - Belgede taahhüt edilen döviz USD:
  • - Kullanılan kredi (faiz ve kom. dahil) USD:
  • - Kredi dışı işlemlere uygulanan istisna tutarı (yoksa olmadığı) USD:
  • - Gerçekleşme durumu USD:

 

Kapatma işlemini tamamlayan Merkez Bankası; Ekonomi Bakanlığı ve Mükellefin Vergi Dairesine bildirimde bulunarak taahhüdü kapatır.

 

Ercan İZCİ 
SMMM – Bağımsız Denetçi